Ekopsychologia
Ekopsychologia – nieznany, ale wcale nie nowy nurt w psychologii
Żyjemy w świecie, w którym centrum zainteresowania stanowi człowiek. Podporządkowujemy sobie planetę, rośliny, zwierzęta, a nierzadko także innych ludzi, aby osiągać swoje własne cele, pragnienia, marzenia. Tymczasem wielu naukowców, już od dziesięcioleci, próbuje odwrócić tą niekorzystną dla naszej planety filozofię człowieka. Tak powstała ekopsychologia.
Za ojca i twórcę ekopsychologii uznać można dwóch naukowców. Autorem terminu „ekopsychologia”, jak również listy ośmiu jej zasad, jest Theodore Roszak, profesor historii na California State University w Hayward, dyrektor Instytutu Ekopsychologii w California State Institute. Roszak nie określa się jednak mianem pioniera tego nurtu. Osoby, które przetarły szlaki ekopsychologii, to między innymi Paul Shepard, były profesor na wydziale ekologii człowieka w Pitzer College, autor Psychology and Madness (1982) oraz psycholog Robert Greenway, który wprowadził na Sonoma State University w 1969 przedmiot psychoekologii. Jednak dopiero w 1992 roku Theodore Roszak, w swojej książce Voice of the Earth, po raz pierwszy użył terminu ekopsychologia.
Najbardziej charakterystyczne dla ekopsychologii idee to:
1. wprowadzenie terminu ekologiczna nieświadomość, rozumianego jako rdzeń umysłu,
2. pokazanie drogi samorozwoju poprzez doświadczenie w sobie historii ewolucji świata,
3. wyznaczenie nowego celu terapii – wyleczenie wyobcowania człowieka ze świata naturalnego,
4. założenie, że jako dzieci, wszyscy otrzymujemy dar naturalnej więzi z przyrodą,
5. ukucie terminu „ego ekologiczne”, którego rozwój prowadzi do etycznej odpowiedzialności za naszą planetę,
6. powiązanie tendencji do podporządkowania sobie przyrody z dominacją pierwiastka stereotypowo męskiego w naszej kulturze,
7. krytyka struktur społecznych opartych na dominacji na szeroką skalę, wskazanie na małe społeczności jako na dające szanse na rozwój osobistej mocy i ekologicznego ego,
8. założenie, że człowiek i Ziemia mają wspólne potrzeby i prawa, jest więc szansa na harmonijne, synergiczne ich współistnienie.
Analiza podstawowych założeń ekopsychologii sprowadza się do prostej kwintesencji: pojmowanie człowieka jako integralnej części świata to najlepszy sposób na promowanie postaw proekologicznych. Pokora wobec świata, stawianie człowiek na równi z wszystkimi formami życia na ziemi to jedyna szansa na budowanie poszanowanie dla naszej przepięknej planety.




